Artykuły

Środa, 26 Październik 2011

Jak bezpiecznie kupować poza lokalem przedsiębiorstwa
     Gość w dom, Bóg w dom - nie zawsze...
     „Gość w dom, Bóg w dom” to staropolskie przysłowie, które nakazuje  nam ugościć każdego, kto przekracza próg naszego domu. Pamiętają o tym szczególnie osoby starsze, samotne. Dla nich spotkanie z innym człowiekiem to okazja do rozmowy, której często są spragnieni.
     Na taki podatny grunt trafiają tzw. domokrążcy, akwizytorzy firm oferujący towary i usługi wg nich niepowtarzalne, unikatowe, okazyjne itp. Potrafią tak zmanipulować rozmówcę, że ten, nie wiedząc sam jak to się stało, podpisuje podsuwane dokumenty, godzi się na zakup towaru, który faktycznie wcale nie jest mu potrzebny, albo zwyczajnie nie stać go na zakup. Coraz częściej trafiają do mojego biura osoby, które niestety stały się ofiarami takich domokrążców. Po fakcie nie są w stanie zrozumieć, co spowodowało, że dali się skusić na wcale, jak się później okazuje, nie tak korzystną transakcję.
     Dlaczego dochodzi do takich sytuacji? Sprzyja temu atmosfera, jaką wytwarza nasz „gość”, brak czasu na zastanowienie się nad celowością zakupu, brak możliwości porównania ceny oferowanego produktu lub usługi, umiejętność marketingowego przekonywania do czegoś, czego nigdy byśmy nie kupili w innych okolicznościach. Wizyta akwizytora w naszym domu zazwyczaj poprzedzona jest rozmową, w trakcie której nasz rozmówca zachwala produkt lub usługę, wskazuje na jego unikatowość, często mówi o właśnie w tym dniu obowiązującej promocji. Niestety, nie zawsze jest to prawda, a my nie jesteśmy w stanie tego zweryfikować. Dużym problemem jest to, że ufamy naszym „gościom” i podpisujemy umowy bez ich czytania. Mamy jednak możliwość odwrócenia ewentualnej niekorzystnej dla nas sytuacji, bo prawo wychodzi nam naprzeciw - musimy być jednak tego świadomi.
     Nie zawsze jednak udaje się pomóc, szczególnie, jeśli mamy do czynienia z faktem dokonanym, czyli z wykonaną już usługą np. montażu zestawu do odbioru telewizji cyfrowej czy montażu drzwi. O takich przypadkach niejednokrotnie pisano na łamach Tygodnika Pałuki. W poprzednim numerze red. Karol Gapiński opisał historię pani Haliny Białas z Barcina, która ze łzami w oczach patrzy na niechlujnie wstawione drzwi, których tak naprawdę nie miała zamiaru kupować, a na pewno nie za tak wysoką cenę. 
     W biurze lub sklepie wiemy, że każda osoba, która obsługuje klientów jest uprawniona do działania w imieniu przedsiębiorcy. Zawierając umowę w swoim domu, ale także na prezentacji, w miejscu pracy, nauki, wypoczynku, w trakcie wycieczki itp. nie mamy pewności, czy reprezentant handlowy firmy ma ważne pełnomocnictwo do działania w imieniu przedsiębiorcy. Dlatego każdy akwizytor ma obowiązek się przedstawić i pokazać nam dokumenty upoważniające go do działania w imieniu właściciela firmy, dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokument tożsamości, a my mamy prawo żądać tego od niego. I nie powinniśmy się tego wstydzić.  Dodatkowo, każdy, kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien poinformować go na piśmie o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni bez konieczności podawania przyczyny tego odstąpienia oraz wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu. Akwizytor jest również zobowiązany do wręczenia konsumentowi pisemnego potwierdzenia zawarcia umowy, stwierdzającego datę zawarcia, rodzaj i przedmiot świadczenia oraz cenę. Jeżeli jednak przedsiębiorca nie poinformuje na piśmie konsumenta o prawie odstąpienia od umowy, to może on odstąpić od umowy w terminie 10 dni od uzyskania informacji o prawie odstąpienia. Informację można uzyskać z dowolnego źródła.
     Nawet, jeśli jesteśmy świadomi prawa do rezygnacji z umowy, to nie zawsze jednak wiemy, że aby było ono skuteczne musimy to zrobić pisemnie. Decyzję najlepiej podjąć szybko, nie czekając do ostatniej chwili. Dla skuteczności odstąpienia oświadczenie należy wysłać listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru. W ubiegłym roku wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Bydgoszczy zakończyła się trwająca półtora roku sprawa o uznanie skuteczności odstąpienia od umowy zakupu zestawu garnków. Starsza pani nie poinformowana o obowiązku pisemnego zgłoszenia rezygnacji z umowy próbowała zrobić to telefonicznie a pismo wystosowała dopiero po miesiącu, kiedy to w biurze Rzecznika dowiedziała się o tym obowiązku.
     Należy również pamiętać, że uprawnienie do odstąpienia od umowy nie ma zastosowania, choćby nawet umowa była faktycznie zawarta przez konsumenta poza lokalem przedsiębiorstwa. Tak jest m.in. w przypadku umów:
     - sprzedaży artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do miejsca zamieszkania konsumenta,
     - powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego np. zakup książek, płyt, kosmetyków, o wartości przedmiotu umowy do równowartości 10 EURO,
     - prace budowlane,
     - dotyczących nieruchomości, z wyłączeniem usług remontowych,
     - ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach emerytalnych oraz reasekuracji,
     - dotyczących papierów wartościowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych i inwestycyjnych (usługi inwestycyjne).
     Reasumując, bardzo istotne jest, abyśmy roztropnie i ostrożnie podchodzili do wszelkich ofert i propozycji, jakie kierują do nas akwizytorzy. Nie dajmy się tak szybko przekonać, że to już ostatni dzień promocji, że pan czy pani przyjechała z daleka i już następnego dnia nie będzie jej w naszej okolicy. Dajmy sobie czas na przemyślenie, skontaktujmy się z kimś z rodziny albo poprośmy akwizytora o wizytę w innym terminie. Zawsze przed ostatecznym podjęciem decyzji można zasięgnąć porady Powiatowego Rzecznika Konsumentów.

Izabela Gronet
Powiatowy Rzecznik Konsumentów
tel. 52-303-11-00, w. 14