Artykuły

Wtorek, 17 Stycznia 2012

rejestracja, paszport, rośliny, przedsiębiorca
     Rejestracja przedsiębiorców i paszporty dla roślin
     Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej pozwoli polskim producentom i handlowcom na włączenie się do rynku wspólnotowego i prowadzenie na takich samych prawach swobodnego obrotu handlowego towarami roślinnymi nie tylko w obrębie Unii Europejskiej, ale również na terytorium Polski, z zachowaniem niezbędnego w tym przepływie bezpieczeństwa fitosanitarnego.
     Celem jest osiągnięcie stanu, w którym polskie prawo będzie w stanie współdziałać z prawem wspólnotowym w stopniu niezbędnym dla funkcjonowania wspólnego rynku. Przedmiotem harmonizacji są również zagadnienia dotyczące zdrowia roślin.
     W związku z tym, jednym z kluczowych i pilnych zadań w tej dziedzinie jest ustanowienie w Polsce systemu urzędowej rejestracji producentów, importerów i dystrybutorów roślin, produktów roślinnych i przedmiotów.
     W tym celu podmioty zajmujące się produkcją, dystrybucją lub importem materiałów roślinnych, niosących ze sobą ryzyko wprowadzenia i rozprzestrzeniania się organizmów szkodliwych podlegających na mocy przepisów prawnych obowiązkowi zwalczania, tzn. organizmów kwarantannowych, objęte są obowiązkiem wpisania do urzędowego rejestru producentów.
     Obowiązek stworzenia takiego systemu w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej wynika z obowiązującego od 1993 roku reżimu zdrowotności roślin, opartego na stworzonym przez kraje 15 jednolitych standardów zdrowotności i jakości materiału roślinnego. W ramach Wspólnego Rynku, kontrola roślin i produktów roślinnych wykonywana jest głównie w miejscu ich produkcji, a materiał roślinny w pełni spełniający wymagania zdrowotności i jakości jest zaopatrywany w paszport roślin i może być swobodnie przemieszczany w obrębie krajów  członkowskich. Obrót materiałem i jego przewóz przez granice wewnętrzne Unii polega na minimalnej ilości zakazów, ograniczeń i formalności.
     - "Po zniesieniu granicy zachodniej istnienie tego systemu pozwoli polskim producentom, dystrybutorom i importerom na wolny obrót z Unią materiałami roślinnymi, które obecnie są objęte wymogami zaopatrzenia w świadectwo fitosanitarne. System będzie gwarantował, iż oferowane do sprzedaży rośliny, produkty roślinne i przedmioty spełniają ogólnie przyjęte przez państwa unijne standardy zdrowotności" - zapewnia nas inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa żnińskiego oddziału Karolina Trzebiatowska.
     Do podstawowych założeń tego sytemu zalicza się ukierunkowanie kontroli zdrowotności w miejsce produkcji i ułatwienie przepływu towarów w ramach Wspólnego Rynku (bez kontroli granicznej) przy zachowaniu właściwego poziomu fitosanitarnego.
     Obowiązkowi urzędowej rejestracji podlegają:
     -  przedsiębiorcy produkujący ziemniaki konsumpcyjne, które wprowadzone zostaną do obrotu, 
     - rolnicy, którzy produkują na własne potrzeby ziemniaki, bądź dla skarmienia nie muszą się rejestrować, 
     - producenci, hurtownicy i dystrybutorzy roślin, produktów roślinnych i przedmiotów określonych przepisami - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2003 r. Dz.U. Nr 47 poz. 404 oraz z dnia 21 października 2003r. Dz.U. Nr 185 poz. 1812 z 2003 r. w sprawie wykazu roślin, produktów roślinnych i przedmiotów, których uprawę, wytwarzanie lub obrót mogą prowadzić podmioty wpisane do rejestru producentów roślin, termin składania wniosków o wpisanie do tego rejestru oraz limit ilości lub powierzchni, a w szczególności producenci: materiału rozmnożeniowego (np. nasion, sadzonek, podkładek, siewek i młodych roślin przeznaczonych do uprawy, cebul, kłączy i bulw itp.),    ziemniaków sadzeniaków, przemysłowych i konsumpcyjnych (niezależnie od uprawianej powierzchni),    owoców cytrusowych z szypułkami i liśćmi, drewna i oddzielonej kory określonych gatunków liściastych i iglastych.
     Rejestr producentów, importerów i dystrybutorów będzie prowadzony przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa właściwego na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. W celu wpisania do rejestru producentów należało będzie złożyć wniosek do właściwego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, a ponadto spełnić następujące warunki:
     - posiadać aktualny plan gospodarstwa (numery geodezyjne działek) lub innych obiektów, na których zaznaczone są numery działek zgodnie z ewidencją gruntów, miejsca magazynowania i wysyłki roślin, produktów roślinnych i przedmiotów,
     - prowadzić ewidencje uprawianych, zakupionych i sprzedanych roślin, produktów roślinnych i przedmiotów.
     Formularze wniosków dostępne są w terenowej jednostce Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Żninie przy ulicy Potockiego 1a. We wniosku podać należy imię i nazwisko lub nazwę oraz określenie adresu lub siedziby przedsiębiorcy. Należy określić miejsca produkcji roślin lub wytwarzania produktów roślinnych  przedmiotów albo prowadzenia obrotu nimi. Wpisać należy też wykaz nazw uprawianych roślin lub wytwarzania produktów roślinnych przedmiotów albo roślin, produktów roślinnych i przedmiotów pozostających w obrocie. Podać należy też imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za współpracę z wojewódzkim inspektorem, oraz informację, że został sporządzony aktualny plan gospodarstwa oraz prowadzona jest wymagana ewidencja.
     - "Zgodnie z wymaganiami UE system nakłada na zarejestrowanych przedsiębiorców obowiązek współpracowania z wojewódzkim inspektorem w zakresie prowadzonej działalności, inspektorom ochrony roślin i nasiennictwa należy umożliwić przeprowadzanie czynności kontrolnych w każdym czasie i miejscu, w tym też pobierania prób. Należy też prowadzić i udostępniać ewidencję wraz ze stosownymi dokumentami, dotyczącymi zakupu i sprzedaży roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów. Niezwłocznie należy zawiadomić wojewódzkiego inspektora o zmianach danych podlegających wpisowi, zaistniałych po rejestracji. Przedsiębiorca powinien prowadzić obserwacje pod kątem występowania organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania, w sposób ustalony przez służbę ochrony roślin i nasiennictwa. Niezwłocznie należy zawiadomić wojewódzkiego inspektora o wystąpieniu lub podejrzeniu wystąpienia organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania" - mówi Karolina Trzebiatowska.
     Zarejestrowani przedsiębiorcy będą podlegać kontroli służby ochrony roślin i nasiennictwa w zakresie prowadzonej działalności obejmującej sprawdzenie zdrowotności materiałów roślinnych (w trakcie ich uprawy i podczas przechowywania) oraz sprawdzenie prawidłowości prowadzonej dokumentacji. Częstotliwość kontroli będzie zależała od rodzaju i asortymentu roślinnego, ale powinny być prowadzone co najmniej raz w roku.
     Wojewódzki Inspektor po sprawdzeniu informacji zawartych we wniosku w drodze decyzji administracyjnej dokona wpisu przedsiębiorcy do rejestru. W chwili wpisu do rejestru każdy rejestrujący się przedsiębiorca otrzyma indywidualny numer rejestracyjny.
     Składa się on z następujących elementów:
     - pierwsza i druga cyfra - kod województwa według GUS,
     - trzecia i czwarta cyfra - kod powiatu według GUS,
     - kolejne cyfry - kolejny numer w rejestrze.
     Kolejnym elementem systemu zdrowotności roślin, bezpośrednio i ściśle związanym z rejestracją producentów jest system paszportowania roślin.
     Kontrole zdrowotności materiałów roślinnych, w tym wykonywane w zależności od potrzeb badania laboratoryjne potwierdzające, że materiał jest wolny od organizmów szkodliwych, stanowi podstawę do wydania specjalnych etykiet, tzw. "paszportów roślinnych".
     - "Paszport roślin stanowi gwarancję, że opatrzona nim partia towaru spełnia określone wymagania zdrowotne i jakościowe, jednolite dla wszystkich państw członkowskich UE" - zapewnia żniński inspektor WIIORiN.
     Dokument ten potwierdza, że: 
     - rośliny zostały wyprodukowane lub wprowadzone do obrotu przez zarejestrowanego przedsiębiorcę, którego gospodarstwo lub miejsca składowania były regularnie kontrolowane przez służbę ochrony roślin i nasiennictwa,
      - rośliny są wolne od wszelkich kwarantannowych chorób szkodników oraz były uprawiane w miejscu wolnym od tych organizmów zgodnie z obowiązującymi standardami unijnymi (dyrektywa 2000/29),
     - wwożone do kraju rośliny zostały sprowadzone przez zarejestrowanego importera, były poddane kontroli po wwozie i uznane za wolne od organizmów kwarantannowych.
      INFORMACJE  ZAWARTE  W  PASZPORCIE  ROŚLINNYM:
     - oznaczenie "paszport roślin EEC",
     - oznaczenie służby, która paszport wystawia (Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa), 
     - kod państwa członkowskiego UE,
     - numer rejestracyjny producenta,
     - indywidualny numer określający partię lub serię towaru,
     - nazwa botaniczna rośliny,
     - ilość towaru zawarta w przesyłce,
     - oznaczenie "ZP" (zona protecta) oraz kod strefy chronionej UE, jeżeli miejsce przeznaczenia towaru znajduje się w granicach strefy chronionej UE (Austria, Dania, Hiszpania, Grecja, Finlandia, Francja, Irlandia, Włochy, Portugalia, Szwecja, Zjednoczone Królestwo),
     - oznaczenie "RP" jeśli jest to paszport zastępczy (replacement passport) oraz numer rejestracyjny oryginalnego producenta, importera lub dystrybutora w przypadku paszportu zastępczego, wydawanego w przypadku zaistnienia potrzeby łączenia lub podziału partii towaru,
     - kraj pochodzenia (w przypadku, gdy rośliny i produkty roślinne były importowane spoza terytorium krajów nie należących do UE).
     Dzięki danym zawartym na paszporcie roślin możliwa jest szybka identyfikacja miejsca pochodzenia znajdującego się na rynku materiału oraz jego producenta lub dystrybutora, a tym samym paszport roślin umożliwia identyfikację ewentualnych źródeł porażenia.
     Otrzymane paszporty roślinne muszą być przechowywane (włącznie z paszportami zastępczymi) przez okres co najmniej jednego roku  w celu umożliwienia IORiN prześledzenia pochodzenia wszelkich pojawów szkodników i chorób. 
     W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji proszę o kontakt z Oddziałem WIIORiN w Żninie przy ul. Potockiego 1 a, od poniedziałku do piątku, od 7:30 do 15:30, tel. 30-21-461.

Sylwia Wysocka

Pałuki nr 633 (14/2004)