Artykuły

Czwartek, 19 Stycznia 2012

     Od stycznia dłużej na macierzyńskim i ojcowskim
     Ile dodatkowego  urlopu dla mamy?
     Od 1 stycznia 2012 r. dodatkowy urlop macierzyński przysługuje w wymiarze 4 tygodni, jeżeli ubezpieczona urodziła jedno dziecko, a w wymiarze 5 tygodni, gdy w trakcie porodu urodziła więcej dzieci. W tym samym wymiarze dodatkowy urlop macierzyński przysługuje pracownicy, która przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10 lat i wystąpiła z wnioskiem do sądu o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia albo przyjęła dziecko w takim wieku na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem.
     Urlopu udziela pracodawca na pisemny wniosek pracownicy, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed jego rozpoczęciem. Można z niego skorzystać bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach macierzyńskiego.
     Podczas trwania dodatkowego urlopu pracownica może powrócić do pracy w firmie, która udzieliła urlopu. Wówczas sama we wniosku określa wymiar czasu pracy i okres, przez jaki zamierza łączyć pracę z dodatkowym urlopem macierzyńskim. Musi jednak pamiętać, aby czas pracy nie przekroczył połowy pełnego wymiaru. Przywilej ten dotyczy wyłącznie pracowników.
     Jak długo na dodatkowym urlopie będzie tata?
     Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego może skorzystać również ubezpieczony ojciec wychowujący dziecko. Jest to możliwe wówczas, gdy pracownica po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego zrezygnowała z pozostałej jego części na rzecz ojca dziecka. Pracownik – ojciec dziecka uzyska dodatkowy urlop macierzyński także wówczas, gdy matka wykorzystała cały urlop macierzyński. W takim przypadku we wniosku musi wskazać termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka. Podobnie jak pracownica ojciec dziecka może łączyć pracę z dodatkowym urlopem.
     Również pracownik, który przyjął na wychowanie dziecko w wieku do 7 lub do 10 lat, po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego może skorzystać z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, na takich samych zasadach jak pracownica.
     Przez okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu dodatkowego korzystającym z nich pracownikom przysługuje zasiłek macierzyński.
     Zasiłek macierzyński dla ubezpieczonych niebędących pracownikami
     Poza pracownikami jest grupa osób, które nie są uprawnione do urlopów macierzyńskich i urlopów na warunkach urlopu macierzyńskiego, ale mają prawo do zasiłku macierzyńskiego za te okresy. Dotyczy to ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniu chorobowemu np. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, współpracy przy jej prowadzeniu, wykonywania umowy zlecenia, a także osób pobierających zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia lub z tytułu urodzenia dziecka w okresie urlopu wychowawczego. Wszystkie wymienione osoby mają prawo do zasiłku macierzyńskiego również za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Warunkiem wypłaty tego świadczenia jest złożenie wniosku w tej sprawie przez ubezpieczoną lub ubezpieczonego do płatnika zasiłku.
     Urlop ojcowski
     Również od 1 stycznia 2012 r. do 2 tygodni zwiększył się wymiar urlopu ojcowskiego. Ubezpieczony ojciec może z niego skorzystać w pierwszym roku życia dziecka, a w sytuacji przysposobienia dziecka przed upływem 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu w tej sprawie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 lat lub 10. roku życia, w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego.
     Aby uzyskać urlop, ojciec wychowujący dziecko, powinien złożyć pisemny wniosek u pracodawcy, co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem.
     Z dłuższego urlopu mogą skorzystać nie tylko ojcowie, których dzieci urodziły się bądź zostały przysposobione po 31 grudnia 2011 r., ale również ci, którzy l stycznia 2012 r. przebywali na tym urlopie. Wówczas dodatkowy tydzień urlopu ojcowskiego mogą wykorzystać bezpośrednio po pierwszym. Wcześniej należy powiadomić pisemnie pracodawcę o tym fakcie.
     Za okres urlopu ojcowskiego również przysługuje zasiłek macierzyński. Prawo do zasiłku mają pracownicy korzystający z urlopu i osoby niebędące pracownikami, ale podlegające ubezpieczeniu chorobowemu, np. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, współpracy przy jej prowadzeniu, wykonywania umowy zlecenia.
     Wniosek o wypłatę świadczenia trzeba złożyć u płatnika zasiłku wraz ze skróconym odpisem aktu urodzenia dziecka albo postanowieniem sądu o przysposobieniu dziecka oraz oświadczeniem, że zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego nie został pobrany z innego tytułu.

Alina Szałkowska
rzecznik prasowy ZUS
oddział w Bydgoszczy