Pogłębiający się stale w latach trzydziestych kryzys gospodarczy powodował stopniową likwidację przedsiębiorstw, a te, które przetrwały, zmuszone były ograniczyć swoją produkcję. I producent i kupiec, chcąc pozbyć się towaru, musiał szukać klienta i w ostrej konkurencyjnej walce starć się o jego względy. Rzemieślnicy i drobni przemysłowcy musieli pogodzić się z takim stanem rzeczy i dostosować się do zmiennych warunków pracy i nowych możliwości. Kto prędzej to zrozumiał, ten wygrał.


    W 1932 roku zorganizowano w Żninie Targi Pałuckie. Inicjatorem był ogrodnik - Jan Średziński. Była to impreza śmiała, dobrze obmyślana i konsekwentnie przeprowadzona. Swoje zadanie spełniła doskonale.
    Odbywające się co dwa lata Targi gromadziły wystawców nie tylko z terenu Pałuk, stale się przy tym rozrastały. Organizowano je w ogrodach Bractwa Kurkowego przy ulicy 700-lecia. Prócz stoisk z eksponatami urządzano również rozrywki dla zwiedzających. Codziennie odbywał się koncert orkiestry, a wieczorem dancing. Urząd Pocztowy zainstalował publiczną rozmównicę telefoniczną i ekspozyturę pocztową z okolicznościowym datownikiem. W czasie trwania targów zostało zwołanych kilka zebrań i zjazdów powiatowych organizacji, zrzeszeń gospodarczych i rzemieślniczych oraz odbyła się wystawa bydła, koni i trzody chlewnej.

    W roku 1936 zarząd Targów wyglądał następująco:
    PREZES: KAZIMIERZ URBAŃSKI, dyrektor fabryki Motor Polski
    ZASTĘPCA: FRANCISZEK KOPCZYŃSKI, kupiec zbożowy
    SKARBNIK: STANISŁAW SOBOCIŃSKI, adwokat
    SEKRETARZ: ERAZM JANKOWSKI, właściciel drogerii
    CZŁONKOWIE:
    MARIAN BROSS, adwokat i zastępca burmistrza
    TEODOR JOACHIMOWSKI, starszy cechu rzeźnickiego
    JAN ŚREDZIŃSKI, ogrodnik
    ALFRED KRZYCKI, drukarz i wydawca
    KAZIMIERA MLICKA, ziemianka z Obudna
    IGNACY DUTKIEWICZ, mistrz stolarki
    IGNACY NYKA, inżynier rolnictwa

    W tymże roku wystawiali:
    ROLNICTWO:
    Dr HENRYK WUNSCHICK, Kaczkówko
    EDWARD HR. PONIŃSKI, Kościelec, pow. Inowrocław
    FRANCISZEK JANUCHOWSKI, Piotrkowice
    MAJĘTNOŚĆ SOBIEJUCHY
    JAN NAPIERAŁA, Czewujewo
    KAROL UNRUG, Majątek Cerekwica
    OGRODNICTWO:
    STANISŁAW GŁOGOWSKI, Żnin
    JÓZEF MARCINIAK, Żnin
    JAN ŚREDZIŃSKI, Żnin
    HODOWLA:
    LUDWIK FRASZ, Żnin, wystawa kanarków
    LUDWIK PALACZ, Polędzie, powiat Poznań
    MARCIN REIBE, Nowa Wieś Pałucka
    ŻMIJEWSKA, Gniezno
    PRZEMYSŁ:
    BRACIA MALAK, Fabryka Maszyn Rolniczych, Żnin
    L. DORST, Bydgoszcz
    DRUKARNIA POLSKA, SA Poznań
    EKSPLOATACJA SOLI POTASOWYCH, Lwów
    FASCINATA, Dr WINCENTY KOPS, Kraków
    NEUMANN JAN I SYN, Margonin, powiat Chodzież
    WACŁAW PAŹDZIERSKI, Bydgoszcz
    JAN SZCZUREK, Poznań
    SILESIA, HANS FRANCK, Katowice
    SCHICHT - LEVER SA, Warszawa
    TADEUSZ WIŚNIEWSKI, Gdynia
    ZAKŁADY WYTWÓRCZE ALFREDA KRZYCKIEGO w Żninie
    HANDEL:
    EDMUND BŁOCHOWIAK, Żnin
    CENTRALA NOWOŚĆ, Poznań
    IGNACY DUTKIEWICZ, Żnin
    MARIAN LEWANDOWICZ, Żnin
    EDMUND LUŚNIEWSKI, Toruń
    STARA DROGERIA ERAZM JANKOWSKI, Żnin
    JÓZEF SIADAK, Żnin
    STANISŁAW WAWRZANIAK, RESTAURACJA DWORCOWA, Żnin
    RZEMIOSŁO:
    CZESŁAW DERECH, Żnin
    WACŁAW GRAJEWSKI, Żnin
    IGNACY JUCHNIEWICZ, Żnin
    MARIAN NAJMANOWICZ, Żnin
    ROMAN NOWAKOWSKI, Janowiec Wielkopolski
    ADAM RESZEWSKI, Żnin
    ROMAN SMOROWSKI, Żnin
    LUDWIK TOMCZAK, Żnin
    FRANCISZEK WABICH, Żnin
    PRZEMYSŁ DOMOWY I LUDOWY:
    KÓŁKO WŁOŚCIANEK POWIATU ŻNIŃSKIEGO
    KÓŁKO ZIEMIANEK POWIATU ŻNIŃSKIEGO
    WANDA KOMENDZIŃSKA, Zakopane
    RÓŻNE:
    EKSPEDYCJA WYKOPALISK BISKUPIN
    TOWARZYSTWO UBEZPIECZEŃ POLONIA Poznań

    Targi Pałuckie w roku 1936 odbywały się w okresie Tygodnia Pałuk i Biskupina, celem którego było udostępnienie zwiedzania wykopalisk archeologicznych w Biskupinie. Liga Popierania Turystyki uzyskała 50% zniżki na przejazdy kolejowe do Żnina.
    Ostatnie przed wybuchem II wojny światowej Targi Pałuckie odbyły się w roku 1938. We wrześniu 1938 roku na terenach targowych stacjonował Kutnowski Pułk Piechoty, były też one celem nalotów niemieckich.
    Wojna przerwała tę śmiałą i gospodarczo uzasadnioną imprezę. Nie doczekali wolności niektórzy z jej organizatorów. W 1947 roku odżyła myśl reaktywowania Targów Pałuckich. Zaprojektowano wykorzystanie terenu pod budowę pawilonów przy ulicy Szkolnej (obecnie ośrodek campingowy), postulowano, by przenieść tam liczne, obszerne drewniane baraki dawnego Arbeitsdienstu. Zmiany polityczne i gospodarcze nie pozwoliły na zrealizowanie zamiaru.
    Czy ta ciekawa i pożyteczna impreza przeszła już bezpowrotnie do historii? Czy nie można pomyśleć o jej reaktywowaniu? Targi Pałuckie wyrosły z potrzeby rozwoju gospodarczego w latach kryzysu. Dziś również mamy kryzys. Może znajdą się znów ludzie - kupcy, rzeźnicy, właściciele drogerii, którzy dostrzegą to, co dostrzegli ich poprzednicy sześćdziesiąt lat temu?

Janusz Kaźmierski
Pałuki nr 1 (1/1991)
Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta danych zastrzeżone. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych możliwe wyłącznie na własny użytek. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów możliwe wyłącznie za zgodą redakcji, którą można uzyskać tutaj. Ogłoszenia i reklamy są materiałem zleconym, za ich treść odpowiedzialność ponosi ich nadawca, a nie redakcja lub wydawca gazety.
Copyright 2006-2018 Pałuki Tygodnik Lokalny - Wydawnictwo Dominika Księskiego WULKAN, tel. 52 302-09-28
do góry