W trakcie ostatniego dyżuru w redakcji Pałuk dominował temat urlopów wypoczynkowych. Sezon urlopowy pomału się kończy, więc nie ma co się dziwić, iż problem udzielania pracownikom urlopów wypoczynkowych wraca właśnie teraz. Problematyka urlopów była już przeze mnie kilkakrotnie poruszana, ale jak się okazuje od czasu do czasu wiedza wymaga odświeżenia.

     1.  Pytanie: Jestem zatrudniony na czas nieokreślony na 1/3 etatu. Pracuję od poniedziałku do piątku, przez trzy godziny dziennie. Posiadam staż pracy ponad 20 lat. Ile dni urlopu wypoczynkowego powinienem otrzymać?
     Jeśli pracujemy przez 3 godziny dziennie przez pięć dni w tygodniu, to nasz etat wynosi 3/8, a nie 1/3. Więc albo korekcie powinien ulec zapis w umowie o pracę, w części dotyczącej ułamka wymiaru czasu pracy, albo pracownik pracuje „ciut” za wiele w stosunku do umówionej 1/3 etatu. Być może pracownik niedokładnie podał liczbę godzin pracy. W niektórych dniach tygodnia może bowiem pracować inną liczbę godzin, tak aby rzeczywiście uzyskać 1/3 etatu. Ale zostawmy póki co ten temat, pytanie jest o urlop. Chodzi o sam sposób liczenia i zasady udzielania urlopu, a te są takie same w każdym, dowolnym wymiarze czasu pracy. Załóżmy więc, że mamy 1/3 etatu i 3 godziny pracy przez pięć dni w tygodniu (przynajmniej w tym okresie, w którym urlop ma być udzielony) i pracownik ma prawo do wymiaru 26 dni urlopu.
Przypomnijmy, że mamy dwa wymiary; 20 i 26 dni. Jeśli staż pracy łącznie ze szkołą wynosi poniżej 10 lat, wtedy mamy prawo do wymiaru 20 dni urlopu. W przypadku stażu pracy 10 lat i więcej (łącznie ze szkołą) mamy prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego.
     Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wyżej określony wymiar, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Mówi o tym art. 154
     § 2 Kodeksu pracy. Wykonujemy następujące działanie, 26 dni urlopu (cały etat) mnożymy przez 1/3 etatu (0,33 etatu) i otrzymujemy 8,58 dnia. Przepis każe zaokrąglić nie pełen dzień do pełnego dnia. Zatem po zaokrągleniu dla 1/3 etatu otrzymujemy 9 dni urlopu wypoczynkowego. I teraz uwaga!!! Najczęstszy błąd jaki popełniają pracodawcy, to udzielenie pracownikowi w takim przypadku - ot po porostu, jak leci dziewięciu dni urlopu w tych dniach, w których miał pracować. Czyli w naszym przypadku pracownik otrzyma w pierwszym tygodniu pracy pięć dni urlopu, w następnym cztery dni - i po urlopie. NIC BARDZIEJ BŁĘDNEGO!!!
     Szanowni pracodawcy, dokonujecie w tym momencie bezpodstawnego i zwielokrotnego wyliczenia proporcjonalnego urlopu. Przecież pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy ma prawo do 26 dni ośmiogodzinnego urlopu wypoczynkowego. To po wyliczeniu proporcjonalności urlopu, będzie miał w naszym przypadku prawo do 9 dni, ale właśnie 8-godzinnego urlopu, a nie trzygodzinnego. Już raz wyliczyliśmy mu urlop proporcjonalny. Mówi o tym art. 1542 § 2 Kodeksu pracy. Jeden tak ustalony dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy. Oznacza to, iż w naszym przypadku pracownik nabywa prawo do 72 godzin urlopu wypoczynkowego (9 dni x 8 godzin). Ten sam przepis w § 1 określa w jaki sposób udziela się takiego urlopu. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. Przechodząc do naszego przykładu, jeśli w danym tygodniu (od poniedziałku do piątku) pracownik miał pracować po trzy godziny i udzielono mu na ten okres urlopu, to wykorzystał raptem 5 dni x 3 godziny = 15 godzin, a więc niecałe dwa dni, a nie pięć dni, jak by chciał pracodawca.
     Proszę o tym pamiętać również dlatego, iż zgodnie z art. 282 § 2 pkt. 2 Kodeksu  pracy,  Kto wbrew  obowiązkowi nie udziela przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnie obniża wymiar tego urlopu podlega karze grzywny od 1.000 - do 30.000  zł.
     2.  Pytanie: Jestem zatrudniony na czas nieokreślony. W lutym 2018 roku zamierzam przejść na emeryturę. Czy powinienem otrzymać cały urlop za 2018 rok, czy tylko cześć urlopu?
Pomimo iż od 1 stycznia 2018 roku nabywa Pan prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego, to pracodawca może udzielić go tylko w wymiarze proporcjonalnym. Zgodnie z art. 1551 § 1 pkt. 1 Kodeksu pracy, w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop u dotychczasowego pracodawcy - w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze. Urlop w wymiarze proporcjonalnym wyliczamy w ten sposób, że 26 dni urlopu dzielimy przez 12 m-cy i otrzymujemy 2,16 urlopu za jeden miesiąc. Za dwa miesiące urlop wyniesie 4,32 dnia, a po zaokrągleniu 5 dni.
     Pracodawca może rzecz jasna udzielić odchodzącemu na emeryturę pracownikowi całego urlopu. Czasami spotyka się takie rozwiązania w aktach wewnątrzzakładowych (głównie układach zbiorowych pracy), ale nie stanowi to normy powszechnej.

opracował
Inspektor Pracy
Krzysztof Krzemień
Pałuki nr 1335 (37/2017)

Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta danych zastrzeżone. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych możliwe wyłącznie na własny użytek. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów możliwe wyłącznie za zgodą redakcji, którą można uzyskać tutaj. Ogłoszenia i reklamy są materiałem zleconym, za ich treść odpowiedzialność ponosi ich nadawca, a nie redakcja lub wydawca gazety.
Copyright 2006-2018 Pałuki Tygodnik Lokalny - Wydawnictwo Dominika Księskiego WULKAN, tel. 52 302-09-28
do góry