Artykuł tygodnia
  • Uwaga na oszustów
    Uwaga na oszustów

    Żnińscy policjanci zwracają się o czujność i ostrożność w kontaktach z nieznanymi osobami. Oszuści często wykorzystują otwarte drzwi wejściowe do mieszkania, bez żadnych skrupułów wchodzą do środka i w ciągu kilku minut dokonują kradzieży. Często wybierają posesje znacznie oddalone od pozostałych.

Zalecany jest odpoczynek w domu

     Mało jest chorób, które rozpoznaje się natychmiast, ale w przypadku półpaśca wystarczy jedno spojrzenie.

     Półpasiec to częsta choroba wirusowa, która obrosła legendą. Jej przyczyną jest wirus varicella-zoster, zawierający w składzie DNA, który uaktywnia się ze swego utajonego zakażenia w zwojach nerwowych.
     Ryzyko zachorowania na tę chorobę wzrasta z wiekiem i częściej występuje u osób z obniżoną odpornością. Nierzadko pada pytanie, czy można zarazić się półpaścem. Zarazić się można tylko przez bezpośredni kontakt z chorym. Półpasiec ma związek z przebytym w przeszłości zakażeniem wirusem ospy wietrznej.
     OBRAZ CHOROBY
     W pierwszym okresie może nastąpić silny nerwoból i przeczulica w określonym miejscu ciała. W tym czasie półpasiec jest bezobjawowy ze strony skóry. Zazwyczaj zmiany chorobowe występują po jednej stronie ciała, jak to się mówi - wzdłuż jednego lub kilku dermatomów. Pojawiają się drobne pęcherzyki, które często zlewają się ze sobą. Może również wystąpić półpasiec obustronny, co jest jakby zaprzeczeniem idei półpaśca. Spotyka się go przy zajęciu okolic unerwionych przez nerw kulszowy. Może wystąpić też półpasiec oczny - przy zajęciu gałązki ocznej nerwu trójdzielnego. W ciężkich przypadkach występuje zapalenie spojówek, rogówki i siatkówki. Mogą pozostać blizny, w tym na rogówce. W skrajnych przypadkach może dojść do poważnych zaburzeń widzenia.
     Półpasiec może zająć nerw twarzowy, co z punktu widzenia etiologii wielu chorób jest bardzo istotne. Tak zwany półpasiec uszny objawia się pęcherzykami w obrębie małżowiny usznej. Towarzyszy mu nerwoból w przewodzie usznym zewnętrznym. Półpasiec może spowodować zapalenie nerwu twarzowego (nerwu ruchowego), bez niedowładu tego nerwu, powoduje również zapalenie nerwu twarzowego z objawami porażenia nerwu twarzowego (nagłe pojawienie się asymetrii twarzy). Półpasiec może spowodować zapalenie nerwu słuchowego z objawami w postaci deficytu słyszenia. Znana jest też jego postać, określana jako krwotoczny. U chorych z problemami hematologicznymi, u których występuje zaburzenie układu krzepnięcia, mogą pojawiać się duże krwotoczne pęcherze. Może również wystąpić półpasiec rozsiany, zwykle u osób z zaburzeniami odporności i wtedy jest trudny do zróżnicowania z ospą wietrzną i opryszczką zwykłą.
     Podstawową istotą półpaśca jest jednoczesne zakażenie nerwów i skóry. Zazwyczaj mija bez poważnych następstw. Bywa jednak, że pojawiają się poważne powikłania. Może to być wielomiesięczny nerwoból, co szczególnie tak przeraża chorych, może też powstać zapalenie opon rdzeniowo-mózgowych i mózgu. Jako następstwo przebytego półpaśca może pojawić się zaćma, czyli zmętnienie soczewki. Jednym z groźniejszych powikłań jest tzw. zespół Guillaina-Barrego, czyli polineuropatia poinfekcyjna, inaczej nagły niedowład kończyn dolnych albo górnych. Może także - jako powikłanie - pojawić się poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego. Obserwuje się czasami porażenie mięśni w okolicy zajętego dermatomu, czyli utratę napięcia mięśniowego w określonym obszarze, co np. w przypadku okolicy brzucha może manifestować się jako przepuklina brzuszna. Powikłanie, takie jak niedowład mięśnia czworogłowego uda pojawia się przy zajęciu nerwu kulszowego. Rzadko obserwuje się niedowład przepony przy zajęciu okolicy nadobojczykowej. Obserwowano też porażenie jelit przy półpaścu w okolicy tułowia. Jednakże najczęstszym powikłaniem półpaśca jest nadkażenie bakteryjne, podobnie jak się to często dzieje w ospie wietrznej.
     ROZPOZNANIE
     Półpasiec rozpoznaje się na podstawie zmian na skórze i towarzyszących dolegliwości podmiotowych o charakterze bólu neuralgicznego. Badania laboratoryjne nie wnoszą istotnych informacji do rozpoznania choroby.
     Słowo półpasiec - zoster wywodzi się od greckiego słowa oznaczającego pas. U chorego, który przechorował ospę wietrzną, wirus pozostaje w zwojach nerwowych, a w jego surowicy obecne są odpowiednie przeciwciała. Jest to tzw. okres zakażenia utajonego. Może trwać wiele lat, zanim dojdzie do reaktywacji i szerzenia się wirusa wzdłuż nerwu skórnego. W ostrej fazie choroby stwierdza się wzrost miana (poziomu) przeciwciał. Pozostaje on wysoki, a nawet wyższy w fazie zdrowienia. Zagadkową sprawą jest reaktywacja wirusa. Co powoduje tę reaktywację, jakie zaburzenia odpornościowe? Wiadomo, że chorzy z białaczką, chłoniakami, czy przyjmujący leki obniżające odporność po przeszczepie narządów stanowią grupę ryzyka rozwoju półpaśca. Do chorób usposabiających do rozwoju półpaśca należą gruźlica, kiła, malaria i AIDS.
     Żywe cząstki wirusowe są obecne w płynie w wykwitach pęcherzykowych, zanim dojdzie do wytworzenia strupów. Dlatego też osoba, która nigdy nie chorowała na ospę wietrzną, może się zarazić wirusem ją wywołującą od osoby z półpaścem. Półpasiec jest jednak mniej zakaźny niż ospa wietrzna, co może być związane ze znacznie rzadszym umiejscowieniem zmian w okolicy jamy ustnej.
     Półpasiec częściej występuje u osób starszych. Najczęściej zajęte są nerwy piersiowe, nerw trójdzielny (czuciowy nerw na twarzy) oraz nerwy szyjne i lędźwiowo-krzyżowe. Powtórne wystąpienie półpaśca jest niezwykle rzadkie - około 4%.
     LECZENIIE
     Na szczęście dysponujemy lekami, które działają na wirusa półpaśca. Jest to tzw. acyklowir podawany przez 1 tydzień w dawce 800 mg 5 razy na dobę. W praktyce wystarczają mniejsze dawki, np. 400 mg 3 razy dziennie. W leczeniu miejscowym stosuje się 5% acyklowir w postaci kremu 3 razy na dobę, często konieczne jest podawanie leków przeciwbólowych. Pacjent z półpaścem rzadko jest w pełni zdolny do pracy, dlatego zalecany jest odpoczynek w domu. Nerwobóle powodowane przez półpaśca warto próbować leczyć karbamazepiną.

lek. med. Andrzej Stempniewski
internista,
specjalista dermatolog
NZOZ „Epoka” Żnin
Pałuki nr 910 (29/2009)

Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych możliwe wyłącznie na własny użytek. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów możliwe wyłącznie za zgodą redakcji, którą można uzyskać tutaj. Ogłoszenia i reklamy są materiałem zleconym, za ich treść odpowiedzialność ponosi ich nadawca, a nie redakcja lub wydawca gazety.
Copyright 2006-2016 Pałuki Tygodnik Lokalny - Wydawnictwo Dominika Księskiego WULKAN, tel. 52 302-09-28
do góry